Restrukturyzacja spółki z o.o. to nie tylko szansa na odzyskanie płynności finansowej, lecz przede wszystkim realny mechanizm prawny pozwalający na zabezpieczenie interesów wierzycieli, ochronę majątku oraz uniknięcie ogłoszenia upadłości. Odpowiednio zaplanowany i przeprowadzony proces restrukturyzacyjny umożliwia spółce z ograniczoną odpowiedzialnością kontynuowanie działalności gospodarczej pomimo narastających trudności ekonomicznych.
Czym w praktyce jest restrukturyzacja spółki z o.o., jakie występują rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych i ile faktycznie trwa cały proces? Sprawdź, jak skutecznie przeprowadzić restrukturyzację spółki z o.o., kiedy warto podjąć działania oraz jakie znaczenie ma wybór właściwego trybu postępowania i profesjonalnego doradcy.
Czym jest i na czym polega restrukturyzacja spółki z o.o.?
Restrukturyzacja spółki z ograniczoną odpowiedzialnością to formalny proces mający na celu przywrócenie jej zdolności do regulowania zobowiązań oraz zapewnienie dalszego funkcjonowania przedsiębiorstwa. Przeprowadzenie restrukturyzacji pozwala uniknąć ogłoszenia upadłości dłużnika i chroni przed egzekucją komorniczą. Proces restrukturyzacji może przybrać formę restrukturyzacji sądowej, uregulowanej ustawą z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2309 ze zm.), lub pozasądowych działań naprawczych, obejmujących m.in. renegocjacje umów, redukcję kosztów czy optymalizację operacyjną.
Celem postępowania restrukturyzacyjnego spółki z o.o. jest zawarcie układu z wierzycielami, który umożliwia spłatę zobowiązań na nowych warunkach. Co istotne – restrukturyzacja spółki pozwala także zarządowi uniknąć odpowiedzialności osobistej za długi spółki, jeśli odpowiednie kroki zostaną podjęte we właściwym czasie.
Rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością
Prawo restrukturyzacyjne przewiduje cztery tryby postępowań, które mogą zostać wykorzystane w restrukturyzacji spółek kapitałowych, w tym spółki z o.o.:
- postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU) – uproszczona procedura pozasądowa, możliwa do rozpoczęcia bez udziału sądu, prowadzona z pomocą doradcy restrukturyzacyjnego;
- przyspieszone postępowanie układowe (PPU) – to sądowe postępowanie dla dłużników jest stosowane, gdy suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem nie przekracza 15%;
- postępowanie układowe (PU) – wykorzystywane w przypadku bardziej skomplikowanej struktury zadłużenia, gdy suma wierzytelności spornych przekracza 15%;
- postępowanie sanacyjne (PS) – najbardziej kompleksowa forma restrukturyzacji, pozwalająca również na przeprowadzenie czynności prawnych i faktycznych, takich jak zwolnienia pracowników czy sprzedaż składników majątku, przy jednoczesnej ochronie przed egzekucją.
Wybór rodzaju postępowania restrukturyzacyjnego uzależniony jest od sytuacji finansowej spółki, poziomu wierzytelności spornych i gotowości zarządu do współpracy z doradcą.
Korzyści z restrukturyzacji spółki z o.o.
Restrukturyzacja spółki z o.o. przynosi szereg istotnych korzyści prawnych i finansowych, takich jak:
- zawieszenie postępowań egzekucyjnych – już z chwilą otwarcia postępowania, a w przypadku PZU – z dniem obwieszczenia;
- ochrona przed wypowiedzeniem kluczowych umów (np. leasingu, najmu, energii);
- zawarcie układu z wierzycielami i będąca tego skutkiem możliwość redukcji lub rozłożenia zadłużenia na raty;
- ochrona członków zarządu przed odpowiedzialnością za zobowiązania spółki – zgodnie z art. 299 K.s.h., jeżeli w odpowiednim czasie złożono wniosek o restrukturyzację lub upadłość, członek zarządu może uniknąć osobistej odpowiedzialności;
- uporządkowanie relacji z wierzycielami w ramach postępowania restrukturyzacyjnego spółki z o.o.;
- uniknięcie ogłoszenia upadłości i związanych z tym kosztów;
- zwiększenie szans na dalsze funkcjonowanie przedsiębiorstwa – spółka może zyskać czas na odbudowę pozycji rynkowej i poprawę sytuacji finansowej.
Kiedy warto rozpocząć restrukturyzację spółki z o.o.?
Zgodnie z przepisami prawa restrukturyzacja jest możliwa nie tylko w przypadku stwierdzonej niewypłacalności, lecz już na etapie zagrożenia niewypłacalnością. Dłużnik powinien rozpocząć restrukturyzację spółki w chwili, gdy utrzymanie bieżącego zaspokajania kosztów postępowania i regulowanie zobowiązań staje się utrudnione. Najlepszym momentem na podjęcie działań restrukturyzacyjnych jest faza zagrożenia niewypłacalnością, czyli okres, w którym spółka jeszcze reguluje zobowiązania, ale zaczyna mieć problemy z bieżącą płynnością. Zbyt późne działanie może skutkować obowiązkiem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, co wiąże się z osobistą odpowiedzialnością zarządu.
Wniosek o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego należy złożyć bez zbędnej zwłoki.
Ile trwa postępowanie restrukturyzacyjne sp. z o.o.?
Czas trwania restrukturyzacji spółki z o.o. zależy od rodzaju postępowania restrukturyzacyjnego, sytuacji finansowej spółki oraz poziomu współpracy z wierzycielami. Najkrócej przebiega postępowanie o zatwierdzenie układu, które może zakończyć się w około 2–3 miesiące od dnia otwarcia postępowania. Przyspieszone postępowanie układowe trwa zazwyczaj 3–6 miesięcy, natomiast pełne postępowanie układowe lub postępowanie sanacyjne – od 6 do nawet paru lat, w zależności od skali zobowiązań spółki i liczby wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem.
W każdym przypadku celem postępowania restrukturyzacyjnego spółki jest zawarcie układu z wierzycielami i uniknięcie ogłoszenia upadłości. Należy pamiętać, że restrukturyzacja spółki trwa od momentu wydania postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego aż do zatwierdzenia układu, a jej skuteczność zależy w dużej mierze od profesjonalizmu doradcy restrukturyzacyjnego oraz aktywności zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Rola doradcy restrukturyzacyjnego i sądu
Zgodnie z przepisami prawa postępowania restrukturyzacyjne muszą być prowadzone przez doradcę restrukturyzacyjnego posiadającego licencję nadaną przez Ministra Sprawiedliwości. To on pełni funkcję nadzorcy lub zarządcy i odpowiada za prawidłowy przebieg postępowania. Doradca opracowuje plan restrukturyzacyjny, prowadzi negocjacje z wierzycielami, przygotowuje propozycje układowe i reprezentuje dłużnika przed sądem.
W przypadku postępowania sanacyjnego doradca przejmuje pełen nadzór nad przedsiębiorstwem. W postępowaniach układowych lub o zatwierdzenie układu współpraca ma mniej inwazyjny charakter. Sąd restrukturyzacyjny weryfikuje legalność działań i zatwierdza układ.
Współpraca z doświadczonym doradcą pozwala nie tylko wybrać właściwy tryb postępowania, ale też realnie zwiększa szanse na jego powodzenie. Szczególnie istotne jest prawidłowe przygotowanie propozycji układowych, planu restrukturyzacyjnego oraz strategii komunikacji z wierzycielami.
Co po zawarciu układu z wierzycielami? Zakończenie postępowania i dalsze funkcjonowanie spółki
Po zatwierdzeniu układu przez sąd i jego prawomocności, spółka realizuje jego warunki. Układ może przewidywać m.in. odroczenie terminu płatności, redukcję zadłużenia, konwersję zobowiązań na udziały, a nawet rozłożenie płatności na wiele lat. Po zakończeniu wykonania układu, sąd stwierdza jego wykonanie, a spółka może kontynuować działalność na zdrowszych fundamentach finansowych.
Podsumowanie
Restrukturyzacja spółki z o.o. to skuteczne narzędzie ochrony przed upadłością, utratą majątku i odpowiedzialnością zarządu. Każdy proces restrukturyzacyjny wymaga jednak precyzyjnego przygotowania, doświadczenia i znajomości prawa restrukturyzacyjnego. Dobór odpowiedniego rodzaju postępowania, właściwa analiza sytuacji spółki oraz profesjonalne zarządzanie całym procesem decydują o powodzeniu restrukturyzacji.
W PROFORO pomagamy spółkom kapitałowym skutecznie przejść przez restrukturyzację – od wniosku o otwarcie postępowania po zatwierdzenie układu z wierzycielami i powrót na stabilny tor działania. Działamy strategicznie, merytorycznie i z pełną znajomością mechanizmów prawa restrukturyzacyjnego. Jeśli Twoja spółka zmaga się z zadłużeniem, skontaktuj się z nami i sprawdź, jak możemy pomóc.
