Postępowanie restrukturyzacyjne stanowi kluczowy element w procesie ratowania przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej. Jednym z najważniejszych uczestników tego procesu jest nadzorca układu, którego rola i obowiązki często budzą wiele wątpliwości. Dowiedz się, kim jest nadzorca układu, jakie ma obowiązki w postępowaniu restrukturyzacyjnym oraz jakie znaczenie ma jego ustanowienie dla dłużnika.
Kim jest nadzorca układu w postępowaniu restrukturyzacyjnym?
Nadzorca układu to kluczowa postać w procesie restrukturyzacji przedsiębiorstwa, którą wyznacza się do nadzorowania postępowania restrukturyzacyjnego oraz wspierania dłużnika w zawarciu układu z wierzycielami. Jego głównym zadaniem jest kontrolowanie czynności dłużnika dotyczących jego majątku oraz zapewnienie, że proces restrukturyzacyjny przebiega zgodnie z przepisami.
Funkcja nadzorcy układu jest pełniona przez doradcę restrukturyzacyjnego, posiadającego odpowiednią licencję.
Obowiązki nadzorcy układu
Kontrola czynności dłużnika
Jednym z głównych obowiązków nadzorcy układu jest kontrolowanie czynności dłużnika dotyczących jego majątku. Nadzorca ma prawo wglądu w dokumentację finansową przedsiębiorstwa dłużnika oraz może żądać udzielania informacji niezbędnych do prawidłowego przebiegu postępowania restrukturyzacyjnego. Dzięki temu może ocenić, czy dłużnik działa w sposób nie zagrażający interesom wierzycieli i czy istnieją realne możliwości wykonania układu.
Warto zaznaczyć, że nadzorca układu w postępowaniu restrukturyzacyjnym nie ponosi odpowiedzialności za prawdziwość informacji przedstawionych przez dłużnika, ale ma obowiązek je weryfikować. Dłużnik zobowiązany jest do dostarczania nadzorcy układu pełnych i zgodnych z prawdą informacji dotyczących swojego majątku i zobowiązań, pod rygorem odpowiedzialności karnej za zatajanie informacji mających istotne znaczenie dla przeprowadzenia postępowania restrukturyzacyjnego.
Zbieranie głosów wierzycieli
Kolejnym istotnym obowiązkiem nadzorcy układu jest organizacja procesu zbierania głosów wierzycieli nad propozycjami układowymi. Nadzorca przygotowuje spis wierzytelności oraz czuwa nad prawidłowością głosowania, zgodnie z przepisami prawa restrukturyzacyjnego. Po zakończeniu głosowania sporządza sprawozdanie, które jest podstawą do zatwierdzenia układu przez sąd.
Monitorowanie wykonania układu
Po zawarciu układu nadzorca ma obowiązek monitorować jego wykonanie. Weryfikuje, czy dłużnik wywiązuje się ze swoich zobowiązań wobec wierzycieli zgodnie z postanowieniami układu. W przypadku naruszeń może wystąpić do sądu z wnioskiem o uchylenie układu lub podjęcie innych środków prawnych.
Nadzorca układu a zarządca – różnice
Nadzorca układu i zarządca to dwie różne funkcje w postępowaniu restrukturyzacyjnym. Nadzorca układu nie przejmuje zarządu nad przedsiębiorstwem dłużnika, lecz jedynie kontroluje jego działania. Dłużnik zachowuje prawo do zarządzania swoim majątkiem, jednak podlega kontroli nadzorcy układu. Zarządca natomiast przejmuje zarząd nad majątkiem dłużnika, a ten traci możliwość samodzielnego prowadzenia przedsiębiorstwa.
Różnica między nadzorcą układu a zarządcą polega również na stopniu ingerencji w działalność dłużnika. Nadzorca układu pełni rolę kontrolną i doradczą, podczas gdy zarządca bezpośrednio zarządza przedsiębiorstwem dłużnika. Wybór pomiędzy nadzorcą a zarządcą zależy od rodzaju postępowania restrukturyzacyjnego oraz sytuacji finansowej dłużnika. Wsparcie nadzorcy układu jest często rekomendowane w sytuacjach, gdy dłużnik jest w stanie samodzielnie prowadzić swoje przedsiębiorstwo i ma na celu jedynie ochronę interesów wierzycieli.
Ustanowienie nadzorcy układu – skutki dla dłużnika
Ustanowienie nadzorcy układu ma istotne skutki dla dłużnika. Choć zachowuje on prawo do zarządzania swoim przedsiębiorstwem, jego czynności są poddane kontroli nadzorcy. Dłużnik musi udzielać nadzorcy pełnych i zgodnych z prawdą informacji dotyczących swojego majątku i zobowiązań, a także dostarczać dokumenty niezbędne do prawidłowego przebiegu postępowania restrukturyzacyjnego.
Nadzorca układu ma prawo kontrolować czynności dłużnika dotyczące jego majątku, co może ograniczać swobodę podejmowania decyzji przez dłużnika. Nie ogranicza jednak dłużnika w prowadzeniu bieżącej działalności, jeżeli nie zagraża to interesom wierzycieli. Dłużnik musi pamiętać, że dostarczanie nieprawdziwych informacji w celu wykorzystania w postępowaniu restrukturyzacyjnym jest obarczone rygorem odpowiedzialności karnej. Zatajanie danych, mających istotne znaczenie dla przeprowadzenia postępowania restrukturyzacyjnego, może skutkować odmową zatwierdzenia układu przez sąd.
W związku z powyższym współpraca z nadzorcą układu powinna opierać się na pełnej transparentności. Ustanowienie nadzorcy stanowi więc pewien kompromis pomiędzy potrzebą ochrony wierzycieli a możliwością kontynuowania działalności przez dłużnika.
Wynagrodzenie nadzorcy układu
Wynagrodzenie nadzorcy układu jest ustalane zgodnie z przepisami prawa restrukturyzacyjnego. Jest ono pokrywane z majątku dłużnika, co oznacza, że to dłużnik ponosi koszty związane z pełnieniem funkcji nadzorcy układu.
Zgodnie z przepisami ustawy Prawo restrukturyzacyjne wynagrodzenie nadzorcy układu może zostać ustalone w formie ryczałtu lub prowizji. Dłużnik i nadzorca mogą zawrzeć umowę określającą szczegółowe warunki wynagrodzenia.
Wysokość wynagrodzenia może być uzależniona od stopnia skomplikowania postępowania oraz zakresu obowiązków nadzorcy układu.
Podsumowanie
Nadzorca układu odgrywa kluczową rolę w postępowaniu restrukturyzacyjnym, wspierając dłużnika w procesie zawarcia układu z wierzycielami i dbając o interesy wszystkich stron. Jego obowiązki obejmują kontrolę czynności dłużnika, organizację głosowania wierzycieli oraz monitorowanie wykonania układu. Ustanowienie nadzorcy układu ma istotne skutki dla dłużnika, ale umożliwia kontynuowanie działalności przedsiębiorstwa w trudnym okresie restrukturyzacji. Nadzorca układu pomaga dłużnikowi w przezwyciężeniu trudności finansowych i zapewnieniu możliwości wykonania układu.
Dłużnik jest zobowiązany do przekazywania nadzorcy układu pełnych i zgodnych z prawdą informacji, o których mowa w ustawie Prawo restrukturyzacyjne. Dostarczanie nieprawdziwych informacji w celu wykorzystania w postępowaniu restrukturyzacyjnym może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych.
Plan restrukturyzacyjny, opracowany przez dłużnika we współpracy z nadzorcą układu, zwiększa szanse na pomyślne zakończenie procesu. Dzięki temu przedsiębiorstwo może odzyskać płynność finansową i kontynuować swoją działalność na rynku.
